TRANG TIN từ LHSVN http://www.lhsvn.com.vn

GS Lê Tự Quốc Thắng-niềm tự hào của toán học VN
04.01.2007

Huy chương vàng toán quốc tế, du học tại Nga, Đức, rồi làm việc tại Đức, Italia, hiện Lê Tự Quốc Thắng giảng dạy tại Viện Công Nghệ Georgia, Hoa Kỳ và đã xuất bản cuốn "Bách khoa toàn thư về vật lý toán" vào năm 2006.


Lê Tự Quốc Thắng từng là một trong những học sinh giỏi toán nhất Việt Nam với huy chương vàng trong kỳ thi Olympic Toán quốc tế (International Mathematical Olympiad - IMO) lần thứ 23 được tổ chức tại Budapest, Hungary năm 1982 khi đang còn là học sinh lớp 12 trường THPT Lê Hồng Phong - TP.HCM.

Bạn cũng đã hai lần đoạt giải nhất về công trình nghiên cứu khoa học khoa toán cơ bản trường đại học tổng hợp Lomonosov, Nga.

Qua những công trình nghiên cứu, những phát minh và kết quả thực tế đạt được trong lãnh vực chuyên ngành, giờ đây, Lê Tự Quốc Thắng được giới chuyên môn đánh giá là một trong những chuyên gia đầu ngành về topo lượng tử của thế giới…

Xuất thân trong một gia đình có “gene” về toán, cha là ông Lê Tự Hỷ từng là giảng viên toán tại đại học Huế. Mẹ là bà Đinh Thị Quý Hương từng là giáo viên toán cấp 3 ở Huế. Người anh trai là Lê Tự Quốc Hùng cũng từng là giảng viên chuyên ngành Toán - Tin tại đại học Wroclaw, Ba Lan. Bản thân Lê Quốc Tự Thắng lại ham thích và đam mê học toán từ bé, có năng khiếu, ham học toán.

Với toán học, nếu chỉ chăm chỉ và cần mẫn không thôi thì chưa đủ, mà còn phải cần có  một “tố chất” và thiên khiếu bẩm sinh.

Ở Thắng cũng vậy, bên cạnh những đam mê và khả năng học toán, bạn còn có cơ hội được theo học với những giáo sư khoa toán bậc thầy tại trường đại học tổng hợp Lomonosov, Nga.

Giáo sư Lê Tự Quốc Thắng

Sinh năm 1965, tại Huế. Cựu học sinh trường THPT Lê Hồng Phong, TP.HCM.
-1991: Lấy tiến sĩ toán tại trường đại học Lomonosov, Nga với chuyên ngành topo.
-1992: Làm việc tại viện toán học Steklov, Nga
-09.1992 - 03.1994: làm việc tại viện toán Max - Planck, Bonn, Ðức
-03.1994 - 08.1997: làm việc tại viện vật lý lý thuyết tại Trieste, Italy.
-06.1994: Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Tokyo.
-1996 - 1997: thành viên hậu tiến sĩ, viện nghiên cứu khoa học toán, Berkely, CA
-1994 - 1999: giáo sư trợ lý đại học SUNY, Buffalo
-11.1996: Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Osaka.
-05.1999: Giáo sư thỉnh giảng tại viện Mittag - Leffler, Thụy Ðiển.
-1999 - 2003: Phó giáo sư tại SUNY, Buffalo
-07.2001 - 09.2001: giáo sư thỉnh giảng tại viện nghiên cứu khoa học toán tại Kyoto.
-06.2002: giáo sư thỉnh giảng tại đại học Grenoble
-07.2002 & 05.2000: giáo sư thỉnh giảng tại Université Paris VII.
-01.2004 đến nay: giáo sư chính tại học viện Công Nghệ Georgia.
-06.2004 & 06.2005: giáo sư thỉnh giảng tại đại học Geneva

Bản lĩnh, quyết tâm tiến về phía trước và luôn là người dám đương đầu với những khó khăn thách thức, với nỗ lực và sự miệt mài của mình, sau tám năm theo học tại Nga, bạn đã lấy tiến sĩ toán với chuyên ngành topo vào năm 1991.

Trước khi đến Mỹ, giáo sư Toán học Lê Tự Quốc Thắng đã từng làm việc tại Viện Toán học Steklov của Nga, Viện Toán học Max - Planck tại Bonn, Ðức rồi Viện Vật lý Lý thuyết tại Trieste, Italy. Nghiên cứu và giảng dạy là công việc song hành của những người làm toán.

 

Nhận xét về Thắng, một trong những chuyên gia toán học đã nói: “Lê Tự Quốc Thắng chính là một trong những chuyên gia về hình học topo giỏi nhất trong hàng ngũ thuộc thế hệ anh ấy”.

 

Có lẽ đây cũng chính là lý do khiến cho vị trưởng khoa của trường khoa học tự nhiên thuộc đại học New York (The State University of New York at Buffalo) cố gắng “giữ chân” anh lại khi Viện Công Nghệ Georgia (Georgia Institute of Technology), một trường được xét thứ nhất vùng Ðông Nam nước Mỹ mời anh về làm việc.

Học viện Georgia được đánh giá là một trong 5 trường mạnh nhất nước Mỹ về các ngành kỹ thuật (theo US News & World Reports), vì muốn phát triển Toán lý thuyết và ngành topo hình học, Học viện Công Nghệ Georgia đã tìm những người đầu ngành trong lĩnh vực này để giảng dạy cho trường và họ đã mời anh Thắng với cương vị là giáo sư chính.

Phát minh ra bất biến lượng tử mang tên Lê- Murakami - Ohtsuki

Khoảng năm 1995, anh cùng với hai nhà toán học người Nhật là J.Murakami và T. Ohtsuki phát minh ra bất biến lượng tử mang tên Le - Murakami - Ohtsuki, mở ra một hướng mới cho ngành lý thuyết bất biến và đa tạp ba chiều.

Trong khoảng thời gian anh và hai nhà toán học người Nhật cùng tiến hành thảo luận, nghiên cứu, khảo sát và tìm ra phát minh này, nhiều nhóm toán học khác trên thế giới cũng lao vào tìm hiểu và nghiên cứu nhưng họ không thành công.

Thắng  và hai đồng nghiệp của mình đã mất khoảng 3 năm (từ 1992 - 1995) để nghiên cứu và tìm ra phát minh mang tên cả ba. Việc phát minh ra bất biến này gây một tiếng vang lớn trong giới toán học và điều đó có ảnh hưởng lớn, tạo nên vị trí và tên tuổi của anh trong làng toán học thế giới.

Giáo sư Novikov, vị giáo sư danh tiếng và là bậc thầy toán học, người từng hướng dẫn anh trong quá trình thực hiện và bảo vệ luận án tiến sĩ tại Nga năm 1991 cũng nhận xét rằng: “Tôi nghĩ anh ấy là một trong những chuyên gia giỏi nhất trong lĩnh vực này.”

Hè năm 1999, khoảng 60 nhà toán học, nghiên cứu sinh và giáo sư toán từ nhiều trường đại học trên thế giới đã tập trung về trường hè thuộc viện toán trường đại học Fourier ở Grenoble, Pháp để học và nghiên cứu về bất biến Le - Murakami - Ohtsuki và giáo sư Lê Tự Quốc Thắng là một trong những giảng viên chính của khóa học và hội thảo chuyên ngành vấn đề này.

Thành công và nổi danh qua phát minh bất biến lượng tử, nhiều trường đại học tầm cỡ quốc tế ở nhiều nơi biết đến anh nên thường mời anh đến giảng dạy, tham gia hội thảo chuyên đề hoặc đọc bài giảng về bất biến này và những vấn đề liên quan khác.

Và vinh dự hơn nữa, Thắng chính là một trong những tác giả được mời tham gia viết 1 trong 350 đề mục của quyển “Bách khoa toàn thư về vật lý toán” (Encyclopedia of Mathematical Physics) do nhà xuất bản Elsevier  phát hành vào năm 2006.

Chuyên đề mà Thắng  tham gia soạn thảo là một đề mục tổng quan về “Các bất biến loại hữu hạn của đa tạp ba chiều”. Ðây sẽ là tài liệu có giá trị cho những nhà nghiên cứu về vật lý toán và điều lý thú là một trong những tác giả của quyển sách kinh điển này lại là một giáo sư toán học người Việt…

 Ấp ủ đưa ngành toán trong nước cùng tiến.

Giới chuyên môn cho rằng, trong những nước đang phát triển, Việt Nam có một nền toán học thuộc loại mạnh và thành tựu của nền toán học Việt Nam cũng được cộng đồng thế giới đánh giá cao.

Hiểu và nắm rõ những khó khăn, hạn chế của những người học toán trong nước, và hơn nữa, nhờ những mối quan hệ và được sự tín nhiệm của một số trường đại học ở Mỹ,  Thắng đã tìm cách giới thiệu, tuyển chọn một số sinh viên Việt Nam qua Mỹ học nghiên cứu sinh ngành toán theo nguồn học bổng assistantship.

Trong số này có anh Huỳnh Quang Vũ, cựu sinh viên Khoa Toán trường đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, người được chính giáo sư Lê Tự Quốc Thắng hướng dẫn bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán học tại Mỹ cùng với hai nghiên cứu sinh nước ngoài khác vào cùng một ngày trong tháng 4 vừa qua.

                       

(Ảnh chụp tại Buffalo, New York cuối tháng 04.2005 sau buổi bảo vệ luận án tiến sĩ toán học của ba nghiên cứu sinh do chính giáo sư Thắng hướng dẫn. Từ trái qua: Huỳnh Quang Vũ, Dorin Cheptea - người Romania, GS Lê Tự Quốc Thắng và Jiangnan Fan - người Trung Quốc)

Bận bịu với công việc giảng dạy và nghiên cứu chuyên môn là thế, nhưng Thắng vẫn luôn giữ một mối liên hệ thường xuyên với các trường đại học trong nước và thường tiếp xúc, trao đổi và giúp đỡ khi có điều kiện.

Hiện Thắng muốn tìm hướng liên kết với một trường đại học danh tiếng của Mỹ để đào tạo cho sinh viên trong nước vì các trường đại học tốt tại Mỹ hầu như không liên kết với đại học nước ngoài vì lý do công nhận bằng cấp và kiểm tra chất lượng.

Anh đang cùng với Giáo sư Toán học Ngô Bảo Châu và Nguyễn Tiến Dũng tìm cách kết nối giúp giới toán học trong nước có điều kiện giao lưu với nước ngoài để tiếp tục làm toán.

Ai đó đã từng nếu rằng “Nếu có quyết tâm và ý chí, thì làm việc gì cũng sẽ thành công”, về phương diện chuyên môn, anh cũng đã đạt được những kết quả xứng đáng, nhưng quan trọng hơn cả, với thế hệ đi sau và những học trò của mình, anh là một điển hình để họ noi theo.

Giáo sư Lê Tự Quốc Thắng chính là một trong những niềm tự hào của nền toán học của Việt Nam .



URL của bản tin này::http://www.lhsvn.com.vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=389

© TRANG TIN từ LHSVN contact: nkm1965@gmail.com